भारतात येथूनच चित्ते आणले, समुद्रातील हिऱ्यांच्या व्यापारावर चर्चा शक्य

मध्ये वाचा : द्वितीय पुण्यस्मरण : स्व. बाळासाहेब रवींद्र विष्णू पाटील

खान्देश दर्पण 24x7 वृत्तसेवा -

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ९ जुलै रोजी दक्षिण आफ्रिकेतील नामिबिया देशाला रवाना झाले. २७ वर्षांनंतर भारतीय पंतप्रधानांचा हा पहिलाच नामिबिया दौरा आहे. मोदी येथे राष्ट्रपती नेतुम्बो नंदी-नदाईतव यांची भेट घेतील. दोन्ही देशांमध्ये हिऱ्यांचा व्यवसाय, आवश्यक खनिजे आणि युरेनियम पुरवठा यावर चर्चा अपेक्षित आहे.

याशिवाय मोदी नामिबियाच्या संसदेलाही संबोधित करतील. मोदींचा नामिबिया दौरा हा २ जुलै ते १० जुलै दरम्यान होणाऱ्या त्यांच्या ५ देशांच्या दौऱ्याचा एक भाग आहे, ज्यामध्ये घाना, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो, अर्जेंटिना, ब्राझील आणि नामिबिया यांचा समावेश आहे. नामिबिया हा हिरे, युरेनियम, तांबे, फॉस्फेट आणि इतर खनिजांनी समृद्ध देश आहे.

पंतप्रधान मोदींपूर्वी १९९८ मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांनी नामिबियाला भेट दिली होती. १९९० मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान व्ही.पी. सिंह, माजी पंतप्रधान राजीव गांधी आणि अनेक उच्चपदस्थ नेत्यांनी स्वातंत्र्यदिनी नामिबियाला भेट दिली होती.

नामिबियामध्ये सर्वात जास्त समुद्री हिरे नामिबियामध्ये जगातील सर्वात मोठे सागरी हिऱ्यांचे साठे आहेत. येथे समुद्राखाली ८० दशलक्ष कॅरेटपेक्षा जास्त हिरे आहेत. तथापि, नामिबिया थेट भारतात कच्चे हिरे निर्यात करत नाही.

त्याऐवजी, ते लंडन, अँटवर्प आणि इतर जागतिक व्यापार केंद्रांद्वारे भारतीय किनाऱ्यावर पोहोचतात. पंतप्रधान मोदींच्या भेटीमुळे हिऱ्यांच्या थेट व्यापारासाठी पाया रचण्यास मदत होऊ शकते.

विशेषतः कारण अनेक भारतीय हिरे प्रक्रिया कंपन्या आधीच नामिबियामध्ये कार्यरत आहेत.

भारताने नामिबियामध्ये खाणकाम, उत्पादन, हिरे प्रक्रिया आणि सेवांसह विविध क्षेत्रांमध्ये $800 दशलक्ष (सुमारे ₹6,600 कोटी) पेक्षा जास्त गुंतवणूक केली आहे.

हिऱ्यांव्यतिरिक्त, नामिबियामध्ये कोबाल्ट, लिथियम आणि दुर्मिळ पृथ्वी घटक आणि खनिजे देखील समृद्ध आहेत जे भारताच्या स्वच्छ ऊर्जेकडे वाटचाल करण्यासाठी आवश्यक आहेत.

नामिबिया हा युरेनियमचा एक प्रमुख उत्पादक देश आहे, जो भारताच्या नागरी अणुऊर्जा कार्यक्रमाला मदत करू शकतो.

२०२२ मध्ये, बोईंग ७४७ विमानाने नामिबियाहून ८ चित्ते भारतात आले नामिबिया हा जगातील सर्वाधिक वन्य चित्त्यांची संख्या असलेला देश आहे. १७ सप्टेंबर २०२२ रोजी, भारत सरकारने नामिबिया सरकारसोबतच्या औपचारिक करारानुसार (एमओयू) ८ आफ्रिकन चित्त्यांची पहिली तुकडी मागवली.

यामध्ये ५ मादी आणि ३ नरांचा समावेश होता, ज्यांचे वय त्यावेळी दोन ते सहा वर्षांच्या दरम्यान होते. त्यांना ९ दिवस क्वारंटाईनमध्ये ठेवल्यानंतर, पंतप्रधान मोदींनी मध्य प्रदेशातील कुनो राष्ट्रीय उद्यानात चित्ते सोडले. पंतप्रधान मोदींनी एका चित्त्याचे नाव आशा ठेवले. डिसेंबर २०२४ मध्ये आशाने तीन चित्त्यांना जन्म दिला.

हे ८ चित्ते नामिबियातील विंडहोक येथून मध्य प्रदेशातील ग्वाल्हेरला एका सुधारित बोईंग ७४७ प्रवासी विमानातून गेले होते.

नामिबियाहून भारतात चित्त्यांचे हस्तांतरण हे जगातील पहिले आंतरखंडीय चित्त्यांचे हस्तांतरण होते. शिकार आणि जंगलतोडीमुळे आफ्रिकन चित्त्यांची प्रजाती भारतात ७० वर्षांपासून नामशेष झाली होती. १९५२ मध्ये आफ्रिकन चित्त्यांना अधिकृतपणे नामशेष घोषित करण्यात आले.

भारत हा एकमेव देश आहे जिथे नामिबियाने थेट चित्त्यांना जंगलात पुन्हा आणण्यासाठी पाठवले आहे. जरी काही चित्त्यांना वैज्ञानिक अभ्यास, प्राणीसंग्रहालय किंवा लोकसंख्या व्यवस्थापनासाठी तात्पुरते अमेरिका आणि युरोपमधील संस्थांमध्ये पाठवण्यात आले असले तरी, हे सर्व अतिशय लहान प्रमाणात आणि संवर्धनाच्या उद्देशाने होते.

गेल्या वर्षी दोन्ही देशांमधील व्यापार ४.५ हजार कोटी रुपयांचा गेल्या काही वर्षांत भारत आणि नामिबियामधील द्विपक्षीय व्यापारात तेजी दिसून आली आहे. २०२४-२५ या वर्षात दोन्ही बाजूंमध्ये सुमारे ४,८५८ कोटी रुपयांचा व्यापार झाला. भारताची निर्यात २,७९८ कोटी रुपये होती आणि नामिबियातून आयात २,०६१ कोटी रुपये होती.

२०२२-२३ या आर्थिक वर्षात दोन्ही देशांदरम्यान सुमारे ₹२,३२० कोटींचा व्यापार झाला होता, ज्यामध्ये भारताची निर्यात ₹२,००४ कोटी होती. २०२३ मध्ये एप्रिल ते नोव्हेंबर दरम्यान दोन्ही देशांदरम्यान सुमारे साडेपाच हजार कोटींचा व्यापार झाला होता, ज्यामध्ये १७८% वाढ झाली होती.

या ८ महिन्यांत, भारताची निर्यात सुमारे ₹३,४८८ कोटी होती आणि नामिबियातून आयात सुमारे ₹१,९६२ कोटी होती. २४ मार्चपर्यंत, दोन्ही बाजूंमधील व्यापार ₹६,७३५ कोटी होता, ज्यापैकी भारताची निर्यात ₹३,७८५ कोटी होती.

या बातमीचे प्रायोजक आहे.